İnsan beyni aslında üç katmanlı bir sistem gibi çalışır.Her biri farklı bir dönemde evrimleşmiş ve bugün hepsi birlikte yaşamımızı yönlendirir:

Sürüngen Beyin (Reptilian)
En ilkel bölgedir.Hayatta kalma,içgüdüler,tepkiler ve ritmik davranışlardan sorumludur.
“Kaç ya da savaş!” dediğinde bu ses ondan gelir.

Memeli Beyin (Limbik Sistem)
Duyguların merkezidir.Aile bağları,empati,sevgi,korku gibi duygular burada şekillenir.Bizi bir aileye-topluluğa-sisteme ait kılan yapıdır.

İnsan Beyni (Neokorteks)
Düşünür,plan yapar,sorgular,analiz eder.Sanat,bilim,felsefe,dil gibi yüksek bilişsel beceriler burada doğar.
Bilinçli seçimlerimizin kaynağıdır.

Hayattaki amaçsızlık sadece varoluşsal bir boşluk değildir,nörobiyolojik bir krizde söz konusudur.
İnsan beyninde "yürütücü işlevlerden" sorumlu olan Prefrontal Korteks(PFC),ancak net bir hedef ve gelecek projeksiyonu olduğunda tam kapasiteyle çalışır.Kişi hayati bir amaçtan yoksun kaldığında,PFC'nin alt beyin yapıları üzerindeki frenleyici kontrolü zayıflar. Bu "otorite boşluğunda" devreye giren yapı,dürtü ve hazzın merkezi olan Ventral Striatum'dur.

Kişinin kendini hazlarla cezalandırması süreci,dopaminerjik sistemin çöküşüyle başlar.
Az emekle/az efor sarf ederek ve hızlı elde edilen yüksek dopamin (PMO bağımlılığı,dijital bağımlılık,madde kullanımı),sinaptik aralıkta bir sel yaratır.
Beyin,bu aşırı uyarılmaya karşı kendini korumak için nöron yüzeyindeki D2 dopamin reseptörlerinin sayısını azaltır.
Bu,tolerans gelişimidir: Artık normal hissetmek için bile daha fazla hazza ihtiyaç duyarsınız.Haz,bir ödülden ziyade biyolojik bir kelepçeye dönüşür.

Sadece anlık-kısa vadede hazza dayalı bir yaşam süren bireylerin,anlam ve amaç odaklı yaşayan bireylere kıyasla amaçsızlıkları beyinleri tarafından fiziksel bir tehdit olarak algılanır ve bu durum vücudunu stres moduna sokar.
Sonuç olarak;amaçsız beyin,kendi dopamin dengesini sabote eder.
Kısa vadeli hazlar,uzun vadeli nöral plastisiteyi bozan toksik bir dolgu maddesidir.Anlamın olmadığı yerde,haz zehre dönüşür.

Kayda Değer Bir Amacı Olan-Anlamlı Bir Yaşam;içgüdülerimizi tanımak,zaaflarımızı bilmek,duygularımızı yönetmek ve bilinçli kararlar almakla mümkün olur.

Sen hangi beyninle karar veriyorsun?

"Genç sıçanlar 30 gün boyunca zenginleştirilmiş bir çevrede büyüdüklerinde, neokortekslerinin kalınlığının arttığı gösterilmiştir. Zenginleştirilmiş çevrede ne kadar uzun kalırlarsa, tekrar sade kafeslerine konduklarında korteks kalınlıklarını o kadar uzun süre muhafaza edebildikleri de görülmüştür."

-Diamond, M. C., Krech, D., & Rosenzweig, M. R. (1964). Effects of an enriched environment on the histology of the rat cerebral cortex. Journal of Comparative Neurology, 123(1), 111-119.

-Diamond, M. C., et al. (1972). Effects of differential environments on cortex thickness and total brain weight. In: "The Brain in Early Life".

-Rosenzweig, M. R., & Bennett, E. L. (1996). Psychobiology of plasticity: effects of training and experience on brain and behavior. Behavioral Brain Research, 78(1), 57-65.