Öncelikle bu konu pmo bağımlılığı ile ilgilidir.
Yazıyı zihnimdeki düşünceleri aktararak istediğim bilgileri toplu almak için Gemini ile birlikte hazırladım ve foruma ilk defa böyle bir konu açmak istedim. Gördüğünüz herhangi bir yanlış bilgi varsa öncelikle bunu birlikte düzeltelim.
Pmoyu bırakamamızın en büyük sebebi sürekli taviz vermek, bunu herkes kabul etmeli. Neverfap bize mükemmellik yaratmıyacak öncelikle bunu idrak etmemiz gerekiyor. Bizi negatif sayılardan sıfır noktasına götüren ara eleman gibi düşünmemiz gerekli. Bu sıfır noktasına gelene kadar da sadece pmo yapmama kafasında olursak da negatif sayılarda dolaşmaya devam edicez.
Bu arada sayılar sadece bir metafor. Bu bir süreç, neverfap sürecindeyken o boşluğu dolduracak aktiviteler bulmak şart. Bunu kendiniz keşfetmeniz gerekiyor. Ya hazlar içinde boğulmaya devam ya da kendimizi kendimiz gibi hissetmeye başladığımız günlere devam edin...
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Porno ve mastürbasyon bağımlılığı, beyin üzerinde tıpkı madde bağımlılığına (kokain veya alkol gibi) benzer yapısal ve kimyasal değişiklikler yaratır. Modern sinirbilim araştırmaları (özellikle Kühn ve Gallinat, 2014 gibi çalışmalar), bu bağımlılıkların beynin ödül sistemini "hacklediğini" göstermektedir.
İşte bu sürecin beyindeki temel etkileri:
1. Ödül Sisteminin Bozulması (Dopamin Selü):
Beynimiz, hayatta kalmamızı sağlayan aktiviteler (yemek yemek, sosyal etkileşim vb.) için bizi dopamin ile ödüllendirir.
-Aşırı Uyarı: Porno, beynin evrimsel olarak alışık olmadığı kadar yoğun ve sürekli bir görsel uyarı sunar. Bu durum beyinde devasa bir dopamin patlamasına neden olur.
-Duyarsızlaşma (Tolerans): Beyin bu aşırı dopamin selinden kendini korumak için dopamin reseptörlerinin sayısını azaltır. Sonuç olarak, kişi aynı hazzı almak için daha ekstrem görüntülere veya daha sık mastürbasyona ihtiyaç duyar.
2. Prefrontal Korteks ve İrade Kaybı:
Beynin en ön kısmında bulunan Prefrontal Korteks, karar verme, dürtü kontrolü ve iradeden sorumludur.
-Hipofrontality (Ön Lobun Zayıflaması): Bağımlılık ilerledikçe bu bölgedeki gri madde yoğunluğunda azalma görülür. Bu durum, kişinin "hayır" deme yetisini zayıflatır.
-Karar Verme Güçlüğü: Bağımlı bireylerde mantıklı düşünme ve uzun vadeli sonuçları tartma yeteneği körelir; beyin sadece kısa vadeli hazzı (dopamin vuruşunu) hedefler.
3. Beyindeki Yapısal Değişimler (Gri Madde Kaybı):
-Striatumun Küçülmesi: Max Planck Enstitüsü'nde yapılan bir fMRI çalışması, çok fazla porno izleyen kişilerin beyinlerindeki striatum (ödül işleme merkezi) bölgesinde gri madde hacminin daha düşük olduğunu saptamıştır.
-Bağlantı Kopukluğu: Ödül merkezi ile kontrol merkezi arasındaki sinirsel yollar zayıflar. Bu, beynin fren sisteminin patlaması gibidir; kişi yaptığı şeyin zararlı olduğunu bilse bile kendini durduramaz.
Bu Durumlar Kalıcı mı?
İyi haber şu ki beyin plastisite (değişebilirlik) özelliğine sahiptir. "Reboot" (Yeniden Başlatma) süreci olarak adlandırılan uzun süreli uzak durma dönemlerinde, beyin reseptörlerini yenileyebilir ve gri madde yoğunluğu tekrar artabilir. Ancak bu süreç, bağımlılığın şiddetine göre birkaç aydan bir yıla kadar sürebilir.
Beynin kendini iyileştirme sürecine sinirbilimde "Rebooting" veya Nöroplastik İyileşme denir. Bağımlılık yaratan uyarıcı (porno ve aşırı mastürbasyon) kesildiğinde, beyin "homeostaz" dediğimiz denge durumuna dönmek için bir dizi tamir mekanizmasını devreye sokar.
İşte iyileşme sürecinde beyinde adım adım gerçekleşenler:
1. Dopamin Reseptörlerinin Yeniden Duyarlılaşması:
Bağımlılık döneminde beyin, aşırı dopaminden korunmak için reseptörlerini (D2 reseptörleri) kapatmıştı.
-Ne Olur? Uyarıcı kesildikten yaklaşık 2-3 hafta sonra beyin, azalan dopamin seviyesine uyum sağlamak için reseptör sayısını tekrar artırmaya başlar.
-Sonuç: Eskiden size sıkıcı gelen aktiviteler (bir arkadaşla kahve içmek, yürüyüş yapmak, bir hobiyle uğraşmak) tekrar keyif vermeye başlar. Renkler daha canlı, müzikler daha anlamlı gelmeye başlar.
2. "Beyin Sisi"nin (Brain Fog) Dağılması:
Beyin sisi, prefrontal korteksteki düşük kan akışı ve kimyasal dengesizlikten kaynaklanır.
-İyileşme Süreci: İradenin merkezi olan ön lob (prefrontal korteks) üzerindeki baskı kalktığında, nöronlar arasındaki iletişim hızlanır.
-Sonuç: Odaklanma süresi artar, unutkanlık azalır, sosyal ortamlarda kelimeleri daha rahat seçmeye başlarsınız. Zihinsel bir berraklık oluşur.
3. DeltaFosB Proteininin Temizlenmesi:
DeltaFosB, bağımlılık yapıcı eylemler tekrarlandıkça beyinde biriken ve "bağımlılık anahtarı" olarak bilinen çok dayanıklı bir proteindir. Bu protein, beyni o eylemi yapmaya zorlayan kalıcı hücresel değişikliklere yol açar.
-İyileşme Süreci: Bu proteinin beyinden temizlenmesi zaman alır (genellikle 60-90 gün).
-Sonuç: Bu protein azaldıkça, o eyleme karşı duyulan "aşırı aşerme" (craving) ve kriz anları seyrekleşir ve zayıflar.
Beynin daha hızlı iyileşmesi için bu süreci şu aktivitelerle desteklemek "zenginleştirilmiş çevre" etkisi yaratır:
Aerobik Egzersiz: Beyinde BDNF (Beyin Türevli Nörotrofik Faktör) salgılanmasını sağlar. BDNF, zarar görmüş nöronların onarılmasına ve yeni sinaptik bağların kurulmasına yardımcı olan bir "beyin gübresi" gibidir.
-Derin Uyku: Beyin, toksik proteinleri (DeltaFosB dahil) ve atıkları sadece derin uyku sırasında lenfatik sistem aracılığıyla temizleyebilir.
-Yeni Öğrenme: Yeni bir dil veya enstrüman öğrenmek, vb. gibi birçok aktivite beyni porno odaklı nöral yollardan uzaklaştırıp yeni yollar kurmaya zorlar.
-Meditasyon: Prefrontal korteksin (irade merkezi) fiziksel olarak kalınlaşmasını ve gri maddenin artmasını sağlar.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kaynaklar:
–Kühn, S., & Gallinat, J. (2014). Brain structure and functional connectivity associated with pornography consumption: The brain on porn. JAMA Psychiatry, 71(7), 827-834. (Striatumdaki gri madde kaybı ve bağlantı kopukluğu üzerine temel çalışma).
–Volkow, N. D., Wang, G. J., & Baler, R. D. (2011). Reward, dopamine and the control of food intake: implications for obesity. Trends in Cognitive Sciences. (Dopamin reseptörlerinin duyarsızlaşması ve D2 reseptör azalışı mekanizması).
–Nestler, E. J. (2013). Cellular basis of memory for addiction. Dialogues in Clinical Neuroscience. (DeltaFosB proteininin bağımlılık üzerindeki etkisi ve birikimi).
–Love, T., Laier, C., Brand, M., Hatch, L., & Hajela, R. (2015). Neuroscience of Internet Pornography Addiction: A Review and Update. Behavioral Sciences, 5(3), 388-433. (Prefrontal korteks zayıflaması ve "Hipofrontalite" üzerine inceleme).
–Hilton, D. L., & Watts, C. (2011). Pornography addiction: A neuroscience perspective. Surgical Neurology International. (Bağımlılığın beyin plastisitesi ve yapısal değişimleri üzerine genel perspektif).
–Voon, V., et al. (2014). Neural correlates of sexual cue reactivity in individuals with and without compulsive sexual behaviours. PLOS ONE. (Ödül sisteminin "hacklenmesi" ve görsel uyarılara verilen nöral tepkiler).
–Cotman, C. W., & Berchtold, N. C. (2002). Exercise: a behavioral intervention to enhance brain health and plasticity. Trends in Neurosciences. (BDNF ve egzersizin nöroplastik iyileşme üzerindeki etkisi).
Yazıyı zihnimdeki düşünceleri aktararak istediğim bilgileri toplu almak için Gemini ile birlikte hazırladım ve foruma ilk defa böyle bir konu açmak istedim. Gördüğünüz herhangi bir yanlış bilgi varsa öncelikle bunu birlikte düzeltelim.
Pmoyu bırakamamızın en büyük sebebi sürekli taviz vermek, bunu herkes kabul etmeli. Neverfap bize mükemmellik yaratmıyacak öncelikle bunu idrak etmemiz gerekiyor. Bizi negatif sayılardan sıfır noktasına götüren ara eleman gibi düşünmemiz gerekli. Bu sıfır noktasına gelene kadar da sadece pmo yapmama kafasında olursak da negatif sayılarda dolaşmaya devam edicez.
Bu arada sayılar sadece bir metafor. Bu bir süreç, neverfap sürecindeyken o boşluğu dolduracak aktiviteler bulmak şart. Bunu kendiniz keşfetmeniz gerekiyor. Ya hazlar içinde boğulmaya devam ya da kendimizi kendimiz gibi hissetmeye başladığımız günlere devam edin...
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Porno ve mastürbasyon bağımlılığı, beyin üzerinde tıpkı madde bağımlılığına (kokain veya alkol gibi) benzer yapısal ve kimyasal değişiklikler yaratır. Modern sinirbilim araştırmaları (özellikle Kühn ve Gallinat, 2014 gibi çalışmalar), bu bağımlılıkların beynin ödül sistemini "hacklediğini" göstermektedir.
İşte bu sürecin beyindeki temel etkileri:
1. Ödül Sisteminin Bozulması (Dopamin Selü):
Beynimiz, hayatta kalmamızı sağlayan aktiviteler (yemek yemek, sosyal etkileşim vb.) için bizi dopamin ile ödüllendirir.
-Aşırı Uyarı: Porno, beynin evrimsel olarak alışık olmadığı kadar yoğun ve sürekli bir görsel uyarı sunar. Bu durum beyinde devasa bir dopamin patlamasına neden olur.
-Duyarsızlaşma (Tolerans): Beyin bu aşırı dopamin selinden kendini korumak için dopamin reseptörlerinin sayısını azaltır. Sonuç olarak, kişi aynı hazzı almak için daha ekstrem görüntülere veya daha sık mastürbasyona ihtiyaç duyar.
2. Prefrontal Korteks ve İrade Kaybı:
Beynin en ön kısmında bulunan Prefrontal Korteks, karar verme, dürtü kontrolü ve iradeden sorumludur.
-Hipofrontality (Ön Lobun Zayıflaması): Bağımlılık ilerledikçe bu bölgedeki gri madde yoğunluğunda azalma görülür. Bu durum, kişinin "hayır" deme yetisini zayıflatır.
-Karar Verme Güçlüğü: Bağımlı bireylerde mantıklı düşünme ve uzun vadeli sonuçları tartma yeteneği körelir; beyin sadece kısa vadeli hazzı (dopamin vuruşunu) hedefler.
3. Beyindeki Yapısal Değişimler (Gri Madde Kaybı):
-Striatumun Küçülmesi: Max Planck Enstitüsü'nde yapılan bir fMRI çalışması, çok fazla porno izleyen kişilerin beyinlerindeki striatum (ödül işleme merkezi) bölgesinde gri madde hacminin daha düşük olduğunu saptamıştır.
-Bağlantı Kopukluğu: Ödül merkezi ile kontrol merkezi arasındaki sinirsel yollar zayıflar. Bu, beynin fren sisteminin patlaması gibidir; kişi yaptığı şeyin zararlı olduğunu bilse bile kendini durduramaz.
Bu Durumlar Kalıcı mı?
İyi haber şu ki beyin plastisite (değişebilirlik) özelliğine sahiptir. "Reboot" (Yeniden Başlatma) süreci olarak adlandırılan uzun süreli uzak durma dönemlerinde, beyin reseptörlerini yenileyebilir ve gri madde yoğunluğu tekrar artabilir. Ancak bu süreç, bağımlılığın şiddetine göre birkaç aydan bir yıla kadar sürebilir.
Beynin kendini iyileştirme sürecine sinirbilimde "Rebooting" veya Nöroplastik İyileşme denir. Bağımlılık yaratan uyarıcı (porno ve aşırı mastürbasyon) kesildiğinde, beyin "homeostaz" dediğimiz denge durumuna dönmek için bir dizi tamir mekanizmasını devreye sokar.
İşte iyileşme sürecinde beyinde adım adım gerçekleşenler:
1. Dopamin Reseptörlerinin Yeniden Duyarlılaşması:
Bağımlılık döneminde beyin, aşırı dopaminden korunmak için reseptörlerini (D2 reseptörleri) kapatmıştı.
-Ne Olur? Uyarıcı kesildikten yaklaşık 2-3 hafta sonra beyin, azalan dopamin seviyesine uyum sağlamak için reseptör sayısını tekrar artırmaya başlar.
-Sonuç: Eskiden size sıkıcı gelen aktiviteler (bir arkadaşla kahve içmek, yürüyüş yapmak, bir hobiyle uğraşmak) tekrar keyif vermeye başlar. Renkler daha canlı, müzikler daha anlamlı gelmeye başlar.
2. "Beyin Sisi"nin (Brain Fog) Dağılması:
Beyin sisi, prefrontal korteksteki düşük kan akışı ve kimyasal dengesizlikten kaynaklanır.
-İyileşme Süreci: İradenin merkezi olan ön lob (prefrontal korteks) üzerindeki baskı kalktığında, nöronlar arasındaki iletişim hızlanır.
-Sonuç: Odaklanma süresi artar, unutkanlık azalır, sosyal ortamlarda kelimeleri daha rahat seçmeye başlarsınız. Zihinsel bir berraklık oluşur.
3. DeltaFosB Proteininin Temizlenmesi:
DeltaFosB, bağımlılık yapıcı eylemler tekrarlandıkça beyinde biriken ve "bağımlılık anahtarı" olarak bilinen çok dayanıklı bir proteindir. Bu protein, beyni o eylemi yapmaya zorlayan kalıcı hücresel değişikliklere yol açar.
-İyileşme Süreci: Bu proteinin beyinden temizlenmesi zaman alır (genellikle 60-90 gün).
-Sonuç: Bu protein azaldıkça, o eyleme karşı duyulan "aşırı aşerme" (craving) ve kriz anları seyrekleşir ve zayıflar.
Beynin daha hızlı iyileşmesi için bu süreci şu aktivitelerle desteklemek "zenginleştirilmiş çevre" etkisi yaratır:
Aerobik Egzersiz: Beyinde BDNF (Beyin Türevli Nörotrofik Faktör) salgılanmasını sağlar. BDNF, zarar görmüş nöronların onarılmasına ve yeni sinaptik bağların kurulmasına yardımcı olan bir "beyin gübresi" gibidir.
-Derin Uyku: Beyin, toksik proteinleri (DeltaFosB dahil) ve atıkları sadece derin uyku sırasında lenfatik sistem aracılığıyla temizleyebilir.
-Yeni Öğrenme: Yeni bir dil veya enstrüman öğrenmek, vb. gibi birçok aktivite beyni porno odaklı nöral yollardan uzaklaştırıp yeni yollar kurmaya zorlar.
-Meditasyon: Prefrontal korteksin (irade merkezi) fiziksel olarak kalınlaşmasını ve gri maddenin artmasını sağlar.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kaynaklar:
–Kühn, S., & Gallinat, J. (2014). Brain structure and functional connectivity associated with pornography consumption: The brain on porn. JAMA Psychiatry, 71(7), 827-834. (Striatumdaki gri madde kaybı ve bağlantı kopukluğu üzerine temel çalışma).
–Volkow, N. D., Wang, G. J., & Baler, R. D. (2011). Reward, dopamine and the control of food intake: implications for obesity. Trends in Cognitive Sciences. (Dopamin reseptörlerinin duyarsızlaşması ve D2 reseptör azalışı mekanizması).
–Nestler, E. J. (2013). Cellular basis of memory for addiction. Dialogues in Clinical Neuroscience. (DeltaFosB proteininin bağımlılık üzerindeki etkisi ve birikimi).
–Love, T., Laier, C., Brand, M., Hatch, L., & Hajela, R. (2015). Neuroscience of Internet Pornography Addiction: A Review and Update. Behavioral Sciences, 5(3), 388-433. (Prefrontal korteks zayıflaması ve "Hipofrontalite" üzerine inceleme).
–Hilton, D. L., & Watts, C. (2011). Pornography addiction: A neuroscience perspective. Surgical Neurology International. (Bağımlılığın beyin plastisitesi ve yapısal değişimleri üzerine genel perspektif).
–Voon, V., et al. (2014). Neural correlates of sexual cue reactivity in individuals with and without compulsive sexual behaviours. PLOS ONE. (Ödül sisteminin "hacklenmesi" ve görsel uyarılara verilen nöral tepkiler).
–Cotman, C. W., & Berchtold, N. C. (2002). Exercise: a behavioral intervention to enhance brain health and plasticity. Trends in Neurosciences. (BDNF ve egzersizin nöroplastik iyileşme üzerindeki etkisi).
Son düzenleme:
